Zmiany podatkowe 2026 pewne, planowane i „ukryte” – komentarz eksperta

Część zmian jest już przesądzona i zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Inne – jak podatek cukrowy czy graniczny podatek węglowy CBAM – są na ostatniej prostej legislacyjnej i mogą w istotny sposób wpłynąć na koszty firm w kolejnych miesiącach.

Zmiany potwierdzone podpisem Prezydenta

Prezydent podpisał już m.in.:

• nowelizację ustawy o VAT umożliwiającą rozliczanie VAT od importu w deklaracji (rozwiązanie dostępne głównie dla większych podmiotów),
• zmiany w PIT i CIT dotyczące amortyzacji środków trwałych wytworzonych we własnym zakresie,
• nowelizację obniżającą podatek od wydobycia miedzi i srebra,
• techniczną nowelizację akcyzy (aktualizacja PKD).

Widać wyraźnie, że część podpisanych zmian ma charakter selektywny – przynoszą realne korzyści określonym grupom podatników, podczas gdy mali i średni przedsiębiorcy mierzą się głównie z nowymi obowiązkami i kosztami.

Jedną z najbardziej dotkliwych zmian dla przedsiębiorców jest obniżenie limitów kosztów podatkowych dotyczących samochodów osobowych. Od 2026 r. zdecydowana większość aut – w tym praktycznie wszystkie spalinowe – będzie objęta limitem 100 tys. zł. Wyższe limity zachowano wyłącznie dla wąskiej grupy pojazdów nisko- i zeroemisyjnych.

Zmiana dotyczy nie tylko zakupu samochodów, ale również leasingu. Raty leasingowe płacone po 1 lutego 2026 r. będą rozliczane według nowych limitów, nawet jeśli umowa została zawarta wcześniej.

To nie jest neutralna zmiana techniczna, lecz realne podniesienie podatku dochodowego – komentuje Marcin Otręba, doradca podatkowy, PCDK. – Przedsiębiorcy będą mogli zaliczyć do kosztów znacznie mniej wydatków, mimo że ich realne koszty prowadzenia działalności się nie zmniejszą. Szczególnie problematyczne jest objęcie nowymi zasadami trwających leasingów.

Od 1 stycznia 2026 r. wchodzi też obowiązek składania JPK_CIT dla wszystkich spółki będących podatnikami CIT, które składają JPK-VAT. W 2027 raportowanie stanie się powszechne dla wszystkich podatników CIT, w tym dla fundacji rodzinnych.

Nowy plik oznacza przekazywanie fiskusowi szczegółowych danych o przychodach i kosztach – bez konieczności przeprowadzania kontroli podatkowej.

Jak zaznacza Marcin Otręba: JPK_CIT to jakościowa zmiana w relacji państwo–przedsiębiorca. Organy podatkowe dostają narzędzie do automatycznej analizy rozliczeń, a każda niekonsekwencja w księgach może generować ryzyko sporu. Dla spółek oznacza to wyższe koszty obsługi księgowej i podatkowej.

Zmiany obejmują też opłaty składek ZUS. Choć nie jest to efekt nowej ustawy, od 2026 r. przedsiębiorcy zapłacą wyższą minimalną składkę zdrowotną. Wynika to z tego, że wygasa czasowe obniżenie podstawy jej naliczania, a jednocześnie rośnie minimalne wynagrodzenie. W praktyce minimalna składka zdrowotna wzrośnie o ponad 37%. To przykład obciążenia, które rośnie automatycznie, bez potrzeby uchwalania nowych przepisów. Dla najmniejszych firm oznacza to istotny wzrost stałych kosztów, niezależnie od tego, czy ich przychody faktycznie wzrosną.

Istotnym obciążeniem będzie to, że w 2026 r. pozostaną niezmienione zarówno stawki PIT, jak i progi podatkowe. W warunkach inflacji oznacza to, że coraz więcej podatników wejdzie w wyższy próg podatkowy, mimo braku realnego wzrostu dochodów.

Zamrożenie progów podatkowych to jedna z najmniej widocznych, ale najbardziej skutecznych form podwyżki podatków – mówi Marcin Otręba, ekspert PCDK. – Dla przedsiębiorców i pracowników oznacza to wyższe obciążenia przy tej samej sile nabywczej.

Co nie wchodzi

Na decyzję prezydenta czekają projekty, które mogą dodatkowo zwiększyć koszty działalności gospodarczej i życia konsumentów, w tym:

• podwyżki akcyzy na alkohol,
• podwyższenie tzw. podatku cukrowego (m.in. na napoje energetyczne),
• wzrost podatku od wygranych i nagród,
• wprowadzenie granicznego podatku węglowego CBAM.

Ostatni punkt jest dosyć istotny, ponieważ jest to nowy koszt, który pośrednio uderzy w wiele firm. CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to mechanizm, który ma wyrównywać koszty emisji CO₂ pomiędzy producentami z UE a dostawcami spoza Wspólnoty. Choć formalnie dotyczy importerów określonych towarów (m.in. stali, aluminium, cementu), jego skutki będą znacznie szersze, ponieważ wyższe koszty importu zostaną przerzucone na ceny półproduktów, materiałów i finalnych towarów, z których korzystają także firmy nieuczestniczące bezpośrednio w handlu zagranicznym.

Jak podkreśla Marcin Otręba: CBAM to podatek, który nie pojawi się wprost w deklaracji większości firm, ale zostanie ‘zaszyty’ w cenach. Przedsiębiorcy zapłacą więcej za surowce, komponenty i energię, co obniży marże i konkurencyjność, szczególnie w sektorze MŚP.

Można zauważyć, że rok 2026 przyniesie przedsiębiorcom wyższe koszty stałe, mniejsze możliwości optymalizacji podatkowej, większą kontrolę fiskusa oraz nowe, pośrednie obciążenia wynikające z regulacji środowiskowych. Nie mamy jednej spektakularnej podwyżki podatków, ale suma zmian prowadzi do tego samego efektu.

Łyżka miodu w beczce dziegciu – zmiany na plus

Dla przedsiębiorców 2026 r. będzie rokiem, w którym prowadzenie biznesu stanie się wyraźnie droższe i bardziej ryzykowne podatkowo, jednak nie sposób nie zauważyć zmian pozytywnych (chociaż sporo z planowanych nie wchodzi, np. oczekiwana 100 proc. u;ga na robotyzację).

Na plus warto odnotować wprowadzenie obowiązkowego KseF-u: od 1 lutego dla dużych przedsiębiorstw (obroty >200 mln zł), od 1 kwietnia – dla pozostałych firm. To może usprawnić rozliczenia i poprawić szybkie zwroty VAT-u, pod warunkiem, że firma odpowiednio się do tego przygotuje.

Od 1 stycznia 2026 limit zmienia się też granica obowiązkowej rejestracji do podatku od towarów i usług. Zwolnienie podmiotowe z VAT wzrośnie z 200 000 zł do 240 000 zł obrotu rocznie. Dla wielu małych przedsiębiorców oznacza to, że będą mogli prowadzić działalność bez obowiązku rejestracji VAT i związanych z tym formalności.

Poznaj najbliższe szkolenia z zakresu podatków