14
WRZE
Pierwsza wersja projektu zawierała zarówno rozwiązania wynikające z konieczności wdrożenia przepisów unijnych oraz uporządkowania obowiązujących regulacji, jak i szereg zmian uszczelniających system podatkowy. W praktyce oznaczało to m.in. ograniczenie dostępu do niektórych preferencji podatkowych, zaostrzenie zasad korzystania z ulg oraz modyfikację przepisów dotyczących amortyzacji czy opodatkowania działalności innowacyjnej. Część proponowanych rozwiązań spotkała się z krytyką organizacji przedsiębiorców i doradców podatkowych, którzy wskazywali, że zamiast upraszczać system, zwiększą jego skomplikowanie i niepewność prowadzenia działalności.
Ograniczenie proponowanych zmian
Po konsultacjach publicznych resort finansów znacząco ograniczył zakres projektowanych zmian. Z projektu zniknęły m.in. propozycje objęcia dochodów osiąganych w ramach IP Box daniną solidarnościową oraz uzależnienia prawa do korzystania z tej preferencji od zatrudniania co najmniej trzech pracowników. Ministerstwo wycofało się również ze zmian dotyczących ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych oraz z części planowanych ograniczeń w amortyzacji środków trwałych. Ostatecznie przedsiębiorcy zachowają możliwość zmiany stawek amortyzacyjnych również po upływie terminu złożenia rocznego zeznania podatkowego.
Jednocześnie pozostawiono rozwiązania, które mają uporządkować i doprecyzować przepisy budzące w praktyce liczne wątpliwości interpretacyjne. Dotyczy to m.in. regulacji związanych z bezpieczną przystanią dla finansowania dłużnego, podatkiem od przerzuconych dochodów czy estońskim CIT. Projekt przewiduje także wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego usunięcie skutków wcześniejszych uchybień formalnych przez podatników korzystających z estońskiego CIT, bez automatycznej utraty prawa do tej formy opodatkowania.
Doprecyzowanie regulacji finansowania dłużnego
W przypadku finansowania dłużnego celem zmian jest przede wszystkim większa pewność po stronie podatników korzystających z określonych zasad rozliczania kosztów finansowania. Dotychczasowe przepisy rodziły pytania m.in. o zakres ich stosowania, sposób dokumentowania spełnienia warunków oraz sytuacje, w których zmiana warunków finansowania może wpłynąć na możliwość skorzystania z preferencyjnych zasad. Doprecyzowanie regulacji ma ograniczyć ryzyko sporów między przedsiębiorcami a organami podatkowymi.
Uproszczenia w podatku od przerzuconych dochodów
Podobny problem dotyczył podatku od przerzuconych dochodów, którego konstrukcja od początku była oceniana jako skomplikowana i wymagająca szczegółowej analizy po stronie podatników. Wątpliwości budziły m.in. sposób ustalania, czy dana płatność spełnia przesłanki objęcia tym podatkiem, zakres obowiązków dokumentacyjnych oraz możliwość pozyskania informacji niezbędnych do prawidłowego rozliczenia.
Usunięcie formalności estońskiego CIT
Istotne zmiany dotyczą również estońskiego CIT. Obecnie nawet uchybienia o charakterze formalnym mogą prowadzić do utraty prawa do tej formy opodatkowania, co dla spółek oznacza poważne konsekwencje finansowe. Projekt przewiduje mechanizm umożliwiający usunięcie skutków wcześniejszych błędów i zachowanie prawa do estońskiego CIT w określonych przypadkach. Rozwiązanie to ma ograniczyć sytuacje, w których podatnik traci preferencję nie z powodu naruszenia zasad opodatkowania, ale wyłącznie wskutek niedopełnienia wymogów formalnych.
Nadal do zmiany
– Ograniczenie projektu należy ocenić pozytywnie, ponieważ ustawodawca zrezygnował z rozwiązań, które mogłyby w praktyce zwiększyć obciążenia podatników lub utrudnić korzystanie z obowiązujących preferencji. Pozostawiono natomiast zmiany doprecyzowujące, na które przedsiębiorcy i doradcy podatkowi od dawna zwracali uwagę. To sygnał, że głos rynku został przynajmniej częściowo uwzględniony – ocenia Wojciech Ośka, ekspert PCDK.
Ekspert zwraca jednak uwagę, że projekt nie jest jeszcze ostateczny, a część proponowanych przepisów nadal wymaga dopracowania. Na podstawie projektu i uwag zgłaszanych przez organizacje przedsiębiorców można wskazać tu m.in. kwestię przepisów przejściowych – przedsiębiorcy oczekują jasnych zasad stosowania nowych regulacji do zdarzeń rozpoczętych przed ich wejściem w życie.
Nadal istotnym wyzwaniem pozostaje również precyzja przepisów. Samo doprecyzowanie regulacji nie zawsze rozwiązuje problem, jeśli przepisy posługują się pojęciami wymagającymi każdorazowej oceny. W praktyce może to oznaczać, że podatnicy i organy podatkowe będą odmiennie interpretować te same zdarzenia gospodarcze, co zwiększa ryzyko sporów. Przykładem mogą być tu przepisy dotyczące tzw. ukrytych zysków w estońskim CIT. Wątpliwości budziło m.in., czy każda pożyczka udzielona przez spółkę podmiotowi powiązanemu powinna być traktowana jako ukryta dystrybucja zysku i podlegać opodatkowaniu, czy też znaczenie powinien mieć cel gospodarczy takiej operacji oraz źródło środków. Problem pojawiał się np. w sytuacji, gdy spółka po przejściu na estoński CIT udzielała pożyczki podmiotowi powiązanemu ze środków pochodzących z zysków wypracowanych jeszcze przed wejściem w ten system. Organy podatkowe prezentowały stanowisko, że taka pożyczka może generować obowiązek podatkowy jako ukryty zysk, natomiast podatnicy argumentowali, że nie można ponownie opodatkować środków, które zostały już wcześniej opodatkowane na zasadach ogólnych. W podobnych sprawach pojawiały się również odmienne stanowiska w orzecznictwie sądów administracyjnych.
