20
PAŹ
Procedura przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę przebiegać będzie w kilku etapach.
Weryfikacja cech stosunku pracy
W pierwszej kolejności Państwowa Inspekcja Pracy (dalej: PIP) będzie weryfikować, czy sposób wykonywania pracy przez zleceniobiorcę lub kontrahenta B2B zawiera elementy właściwe dla stosunku pracy określone w art. 22 Kodeksu pracy.
Do kluczowych elementów stosunku pracy należą:
-
podporządkowanie, tj. wykonywanie poleceń przełożonego co do sposobu pracy,
-
miejsce i czas, tj. ściśle określone godziny pracy i stałe miejsce pracy, np. siedziba pracodawcy,
-
osobiste świadczenie pracy,
-
brak ryzyka, tj. pracownik nie ponosi ryzyka gospodarczego prowadzonej przez pracodawcę działalności.
Wysłuchanie stron
Kolejny element procedury to wysłuchanie stron kwestionowanej umowy na okoliczność rodzaju łączącej strony formy współpracy. Co ważne, opinia stron nie jest wiążąca dla PIP.
Polecenie usunięcia naruszeń przez inspektora pracy
W następnym kroku PIP skieruje do pracodawcy polecenie, w którym nakazuje usunięcie naruszeń w określonym terminie. Strony umowy na tym etapie mogą:
-
zawrzeć umowę o pracę,
-
dokonać zmiany warunków współpracy, tj. tak przekształcić sposób wykonywania pracy, aby nie posiadał znamion stosunku pracy, np. wprowadzić elastyczny czas pracy).
Jeśli pracodawca wypełni polecenie, a PIP pozytywnie oceni jego wykonanie, procedura zostanie zakończona, bez nakładania na pracodawcę sankcji administracyjnych. Natomiast w przypadku negatywnej oceny wykonania polecenia lub w przypadku nie wykonania polecenia przez pracodawcę, PIP podejmie działania zmierzające do przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę.
Wydanie decyzji administracyjnej o przekształceniu umowy
Negatywna ocena wykonania polecenia lub nie wykonania polecenia przez pracodawcę, uprawnia PIP do:
-
wydania decyzji stwierdzającej istnienie stosunku pracy,
-
skierowania do właściwego sądu pracy powództwa o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy.
Warto podkreślić, że decyzja administracyjna PIP zastąpi oświadczenie woli pracodawcy i z dniem jej uprawomocnienia się (lub nadania rygoru natychmiastowej wykonalności) umowa cywilnoprawna staje się umową o pracę.
Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji PIP stwierdzającej istnienie stosunku pracy obligatoryjnie zawierać musi:
-
oznaczenie stron umowy o pracę,
-
rodzaj umowy o pracę,
-
datę zawarcia umowy o pracę,
-
rodzaj pracy,
-
miejsce wykonywania pracy,
-
wymiar czasu pracy,
-
wysokość wynagrodzenia za pracę,
-
uzasadnienie faktyczne i prawne (przy czym przy jej wydawaniu uwzględnia się stan faktyczny istniejący w czasie kontroli).
Jeżeli natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwoli PIP na ustalenie:
-
rodzaju zawartej pomiędzy stronami umowy o pracę – w decyzji zostanie wskazana umowa na czas nieokreślony,
-
miejsca wykonywania pracy – w decyzji zostanie wskazana siedziba pracodawcy,
-
wymiaru czasu pracy – w decyzji zostanie wskazany pełny wymiar czasu pracy,
-
wynagrodzenia za pracę – w decyzji zostanie wskazane minimalne wynagrodzenie za pracę.
Decyzja PIP staje się wykonalna z dniem następującym po dniu, w którym upływa termin do wniesienia odwołania albo z dniem prawomocnego orzeczenia sądu lub z dniem nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności w przypadku sądowego postępowania odwoławczego.
Odwołanie od decyzji okręgowego inspektora pracy
Od decyzji PIP dotyczącej stwierdzenia istnienia stosunku pracy stronom przysługuje odwołanie do sądu pracy, które wnosi się na piśmie za pośrednictwem okręgowego inspektora pracy, w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Właściwy do rozpatrzenia sprawy będzie sąd według miejsca świadczenia pracy określonego w decyzji okręgowego inspektora pracy.
Odwołanie od decyzji może też zawierać wniosek o uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego zaskarżonej decyzji. Strona może także wnieść zażalenia na postanowienie okręgowego inspektora pracy o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wniosek i zażalenie podlega rozpoznaniu przez bezzwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia wpływu do sądu.
Rozpatrzenie odwołania przez okręgowego inspektora pracy
W przypadku gdy okręgowy inspektor pracy uzna odwołanie za zasadne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję. Jeżeli odwołanie w jego ocenie okaże się bezzasadne, wówczas przekazuje je do sądu wraz ze swoim stanowiskiem, nie później niż w terminie 1 miesiąca od dnia jego wniesienia.
Przekształcenie umowy w cywilnoprawnej w umowę o pracę
Decyzja o przekształceniu umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę staje się wykonalna z dniem:
-
następującym po dniu, w którym upływa termin na wniesienie odwołania, o ile żadna ze stron nie wniosła odwołania;
-
prawomocnego orzeczenia sądu;
-
nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności – przy czym rygor natychmiastowej wykonalności nadawany jest wyłącznie w sprawach dotyczących osób objętych szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.
