Pakiety deregulacyjne – stan prawny i obowiązki przedsiębiorców w 2026 roku

Pakiety deregulacyjne wdrażane w Polsce na lata 2025–2026 stanowią element szerszej polityki upraszczania prawa gospodarczego i podatkowego. Ich podstawowym celem jest ograniczenie obciążeń administracyjnych, zwiększenie przewidywalności systemu podatkowego oraz cyfryzacja relacji przedsiębiorca–państwo.

Kluczowe kierunki deregulacji obejmują:

• stabilizację prawa podatkowego (m.in. wprowadzenie minimalnego vacatio legis),
• redukcję obowiązków dokumentacyjnych i raportowych,
• uproszczenie rozliczeń podatkowych,
• cyfryzację procesów administracyjnych i komunikacji z organami państwa,
• zwiększenie proporcjonalności obowiązków względem wielkości przedsiębiorstwa.

Jednym z istotnych elementów reformy jest wprowadzenie zasady co najmniej 6-miesięcznego vacatio legis dla niekorzystnych zmian podatkowych, co ma zwiększyć bezpieczeństwo prawne podatników. Równolegle deregulacja obejmuje również obszary pozapodatkowe – przykładem jest projekt uproszczenia komunikacji w zakresie Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK), zakładający przejście z korespondencji papierowej na komunikację elektroniczną przez system ZUS. Deregulacja wprowadzona pod tym kątem pod koniec kwietnia zakłada, że papierowe wezwania w sprawie PPK nie będą już wysyłane, teraz pracodawcy dostaną je przez konto w systemie ZUS. Wezwanie takiee będzie uznane za doręczone w dniu jego odczytania na koncie w ZUS albo po 14 dniach od udostępnienia (nawet jeśli konto nie zostanie otwarte). Od momentu doręczenia w pracodawcy będą mieli nadal 30 dni na zawarcie umowy o zarządzanie PPK.

Zmiany w zakresie VAT i CIT wynikające z pakietów deregulacyjnych

Najważniejszą zmianą w VAT jest podwyższenie limitu zwolnienia podmiotowego z 200 tys. zł do 240 tys. zł od 2026 r.

W konsekwencji zwiększyć ma się liczby podatników korzystających ze zwolnienia, ograniczone zostały obowiązki ewidencyjnych i sprawozdawczych dla mikroprzedsiębiorców, a najmniejsze podmioty poprawiły płynność finansową.

Dodatkowo:

• doprecyzowano zasady składania deklaracji i korekt w toku kontroli celno-skarbowej,
• umożliwiono składanie deklaracji „pierwotnych” po wszczęciu kontroli, co przyspiesza zakończenie postępowań.

Z kolei pakiety deregulacyjne w CIT koncentrują się na uproszczeniu obowiązków dokumentacyjnych i raportowych:

Najważniejsze zmiany:

• likwidacja obowiązku publikowania strategii podatkowej dla największych podatników,
• uproszczenia w zakresie cen transferowych:
  • możliwość podpisywania informacji TPR przez pełnomocników,
  • ograniczenie zakresu danych wymaganych od MŚP,
  • integracja oświadczeń z dokumentacją Local File,
• doprecyzowanie zasad korekt cen transferowych,
• ograniczenie sankcji w niektórych przypadkach błędów formalnych.

Dodatkowo wprowadzono:

• wydłużenie terminów płatności zaliczek PIT i CIT (miesięcznych) – do 20. dnia następnego miesiąca.

W efekcie zmniejszono presję płynnościową oraz zwiększono elastyczność rozliczeń podatkowych.

Zmiany dotyczące ewidencji, ksiąg rachunkowych i e-fakturowania

Pakiety deregulacyjne nie wprowadzają jednej rewolucyjnej zmiany w księgowości, lecz raczej ewolucyjne uproszczenia i cyfryzację procesów. Kierunki zmian zakładają dalszą digitalizację dokumentacji podatkowej i księgowej, ograniczenie obowiązków raportowych dla MŚP, uproszczenie struktur raportowych (np. TPR, dokumentacja TP), a także zwiększaenie integracji systemów (ZUS, administracja skarbowa).

Choć obowiązkowy KSeF (Krajowy System e-Faktur) funkcjonuje równolegle do deregulacji, zmiany wpisują się w ujednolicenie formatów danych, automatyzację raportowania oraz zmniejszenie liczby dokumentów papierowych.

Praktyczne skutki dla ksiąg rachunkowych to:

• zmniejszenie liczby obowiązkowych publikacji (np. strategii podatkowej),
• uproszczenie dokumentacji cen transferowych,
• zwiększenie znaczenia systemów ERP i integracji danych.

Wymagania organizacyjne i techniczne – jak przygotować przedsiębiorstwo

Wdrożenie zmian deregulacyjnych wymaga od przedsiębiorstw dostosowania zarówno procesów organizacyjnych, jak i infrastruktury IT.

Wymagania organizacyjne:

1. Audyt obowiązków podatkowych

   • identyfikacja obszarów objętych uproszczeniami (VAT, CIT, TP),
   • aktualizacja polityk podatkowych.

2. Zmiana procedur compliance

   • dostosowanie obiegu dokumentów,
   • wdrożenie nowych zasad podpisywania i raportowania (np. TPR).

3. Zarządzanie ryzykiem podatkowym

   • mimo deregulacji odpowiedzialność zarządu pozostaje,
   • konieczność utrzymania kontroli jakości danych.
   • Wymagania techniczne:

• integracja systemów księgowych z platformami publicznymi (ZUS, e-usługi),
• dostosowanie systemów ERP do nowych terminów i raportów,
• rozwój narzędzi automatyzujących raportowanie podatkowe,
• zapewnienie bezpieczeństwa danych (compliance + cyberbezpieczeństwo).

Poznaj najbliższe szkolenia z zakresu podatków