Już od lipca owe unijne przepisy zmienią rynek ratingów ESG

Wdrożenie przepisów bezpośrednio wpłynie na rynek kapitałowy w Polsce i całej Unii Europejskiej, gdzie oceny ESG stają się kluczowym elementem przyciągania inwestorów i finansowania przedsiębiorstw. Jeszcze kilka lat temu były one traktowane głównie jako element komunikacji wizerunkowej. Dziś coraz częściej wpływają na decyzje inwestorów, banków, kontrahentów oraz dużych organizacji budujących swoje łańcuchy dostaw.

ESG przestaje być dodatkiem

Jak wynika z raportu „Artha ESG Rating Monitor 2026”, już 59 proc. analizowanych spółek notowanych na warszawskiej giełdzie posiada co najmniej jeden rating ESG. Jednocześnie aż 41 proc. firm nadal nie jest ocenianych przez żadną z głównych agencji ratingowych. W przypadku największych spółek z indeksu WIG20 rating ESG posiada każdy podmiot, podczas gdy wśród firm z sWIG80 odsetek ten wynosi jedynie około jednej trzeciej. Eksperci zwracają uwagę, że brak ratingu nie oznacza automatycznie słabych wyników w obszarze środowiskowym, społecznym czy ładu korporacyjnego. Może jednak ograniczać widoczność przedsiębiorstwa w oczach inwestorów, instytucji finansowych oraz partnerów biznesowych, którzy coraz częściej wykorzystują zewnętrzne oceny ESG przy podejmowaniu decyzji. 

Większa przejrzystość i nadzór

Rozporządzenie UE 2024/3005 wprowadza jednolite zasady funkcjonowania dostawców ratingów ESG na terenie Unii Europejskiej. Zgodnie z nowymi regulacjami podmioty świadczące tego typu usługi będą podlegały autoryzacji i bezpośredniemu nadzorowi Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). 

Nowe przepisy mają zwiększyć transparentność metodologii stosowanych przez agencje ratingowe oraz poprawić porównywalność ocen. Szczególny nacisk położono na obowiązek wyraźnego prezentowania wyników dla poszczególnych filarów ESG: środowiska (E), społeczeństwa (S) oraz ładu korporacyjnego (G). Jeżeli agencja będzie publikować zagregowaną ocenę końcową, będzie musiała jasno wskazać sposób jej wyliczenia.

Koniec z „czarną skrzynką” ratingową

Jednym z głównych celów rozporządzenia jest zwiększenie zaufania do ocen ESG. Dotychczas poszczególne agencje stosowały różne metodologie, przez co ta sama firma mogła otrzymywać znacząco odmienne wyniki. Bywa, że inwestorzy otrzymują końcowy wynik (np. literowy od CCC do AAA lub punktowy od 0 do 100), ale szczegóły dotyczące tego, jak dokładnie został on obliczony, pozostają niejawne ("czarna skrzynka" ratingowa). W rezultacie firmom często trudno zweryfikować, które dokładnie działania mają poprawić. Nowe regulacje nie ujednolicają samych metod oceniania, ale wymagają większej przejrzystości w zakresie kryteriów, źródeł danych i sposobów agregowania wyników.  Według Komisji Europejskiej oraz ESMA ma to ograniczyć ryzyko wprowadzania inwestorów w błąd oraz przeciwdziałać praktykom greenwashingu, czyli przedstawianiu działalności firmy jako bardziej zrównoważonej, niż jest w rzeczywistości. 

Wyzwanie dla przedsiębiorstw

Rosnące znaczenie ratingów ESG oznacza również nowe obowiązki dla samych przedsiębiorstw. Firmy będą musiały zadbać o jakość danych dotyczących wpływu na środowisko, kwestii społecznych i sposobu zarządzania. Coraz większego znaczenia nabierze także umiejętność prezentowania tych informacji w sposób odpowiadający wymaganiom inwestorów, banków oraz partnerów biznesowych. Jak podkreśla Jacek Zatoński, ekspert ESG PCDK, przygotowanie do procesu ratingowego nie powinno ograniczać się do wypełnienia ankiety. Niezbędne jest wcześniejsze uporządkowanie danych, analiza oczekiwań interesariuszy oraz dostosowanie strategii ESG do wymagań rynku. W praktyce proces ten może trwać wiele miesięcy. 

Wejście w życie rozporządzenia UE 2024/3005 potwierdza, że ESG przestaje być jedynie elementem raportów i działań wizerunkowych. Coraz częściej staje się czynnikiem wpływającym na dostęp do finansowania, relacje z inwestorami oraz możliwość uczestnictwa w międzynarodowych łańcuchach dostaw. Dla wielu przedsiębiorstw rating ESG może w najbliższych latach stać się nie tyle dodatkowym atutem, co warunkiem skutecznego funkcjonowania na europejskim rynku. 

Więcej artykułów z zakresu ESG przeczytasz w Monitorze PCDK. Pobierz TUTAJ

Poznaj najbliższe szkolenia z zakresu ESG