Unijne przepisy dotyczące zrównoważonych produktów zaczynają wchodzić w fazę realnych obowiązków dla biznesu. Rozporządzenie ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) 2024/1781 wprowadza nowe wymogi dotyczące projektowania, raportowania i gospodarowania produktami. Co dokładnie zmieni się w praktyce działalności przedsiębiorstw i jak przygotować się do nowych regulacji? Między innymi o tym rozmawiamy z Jackiem Zatońskim, partnerem w PCDK i szefem działu doradztwa środowiskowego i ESG.

Od ponad trzech dekad norma ISO 9001 jest fundamentem zarządzania jakością w organizacjach na całym świecie. Dla wielu firm stała się synonimem uporządkowanych procesów, stabilności operacyjnej i wiarygodności wobec klientów. Jednak świat, w którym powstała obecna wersja normy – ISO 9001:2015 – znacząco się zmienił.

Gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ) coraz częściej pojawia się w strategiach firm – zarówno jako odpowiedź na regulacje, jak i na rosnące koszty surowców, energii oraz presję konkurencyjną. Wiele firm rozpoczyna transformację cyrkularną od powierzchownych i naśladowczych inicjatyw, podążając za trendem, potrzebą działań wizerunkowych, itp. Tymczasem GOZ nie jest zestawem gotowych rozwiązań.

Sztuczna inteligencja przekształca sposób, w jaki firmy działają i raportują swoje wyniki w obszarze ESG. Jednak mimo ogromnego potencjału, narzędzia AI niosą ze sobą zarówno ryzyka, jak i szanse — i to one mogą zadecydować o wartości, jaką technologia ta wniesie do strategii zrównoważonego rozwoju.

Małe i średnie przedsiębiorstwa coraz częściej stają wobec wymagań, które jeszcze kilka lat temu były domeną wyłącznie dużych korporacji. Wobec konieczności wykazania zgodności z międzynarodowymi standardami odpowiedzialnego prowadzenia biznesu, ocen etycznych i socjalnych czy obecności na platformach ratingowych.

W rozmowach o ESG najwięcej uwagi przyciągają zwykle kwestie środowiskowe i społeczne. Są powiązane z konkretnymi wymaganiami regulacyjnymi, wdzięczne komunikacyjnie i dobrze wpisują się w aktualne trendy rynkowe. Tymczasem ład zarządczy – G jak Governance – pozostaje najczęściej pomijanym, a czasem wręcz lekceważonym filarem. Podczas gdy to właśnie ten element decyduje, czy organizacja działa sprawnie, przewidywalnie i efektywnie.

O rentowności zrównoważonego rozwoju rozmawiamy z Anną Maschke, ekspertką ds. ESG, systemów zarządzania i zgodności produktowej, która od lat wspiera firmy w przekładaniu wymagań regulacyjnych na realne procesy operacyjne i wymierne efekty biznesowe. Dzięki wieloletniej praktyce audytorskiej i wdrożeniowej obserwuje z bliska, w jaki sposób ESG wpływa na koszty, ryzyka, przewagi konkurencyjne i finansową odporność organizacji.

Mierzenie rentowności ESG powinno odbywać się w taki sam sposób, jak ocenia się każdą inną inwestycję biznesową — przez pryzmat danych finansowych, operacyjnych i ryzyk. Największym błędem jest traktowanie ESG jako „miękkiego” obszaru, którego nie da się przełożyć na liczby. Dziś istnieją bardzo konkretne wskaźniki, które pozwalają zobaczyć, czy działania ESG faktycznie przynoszą firmie wartość.

Przez lata pojęcie CSR (Corporate Social Responsibility) było głównym odniesieniem w rozmowach o odpowiedzialności firm wobec społeczeństwa i środowiska. W praktyce oznaczało to głównie działania filantropijne, programy społeczne czy wspieranie lokalnych inicjatyw – często dodatkowe wobec podstawowej działalności. Dziś jednak na pierwszy plan wysuwa się ESG (Environmental, Social, Governance). To nie tylko moda czy narracja o „byciu odpowiedzialnym”. To ramy strategiczne, które opierają się na twardych danych, mierzalnych wskaźnikach i regulacjach finansowych. ESG staje się nowym językiem biznesu – językiem zrozumiałym dla inwestorów, regulatorów i zarządów.

Komisja Europejska opublikowała końcową ocenę krajowych planów w zakresie energii i klimatu (NECP – EU climate goals at risk NECPs' - ambitious implementation must close the gaps), w której szczegółowo analizuje działania podjęte przez państwa członkowskie w kontekście unijnych celów klimatycznych. Polska, jako jeden z kluczowych graczy energetycznych w Europie Środkowo-Wschodniej, została oceniona zarówno pod kątem postępów, jak i istotnych braków. Wnioski z raportu są dla naszego kraju jednoznaczne: potrzebne są pilne działania, szczególnie w zakresie efektywności energetycznej, inwestycji w OZE oraz dekarbonizacji gospodarki.